In het afgelopen weekeinde is op mysterieuze alweer een aanmerkelijke wijziging gekomen in de kostenramingen van de Rijksbegroting die eigenlijk inhoudelijk al lang bij formele wet had moeten zijn vastgesteld volgens het constitutionele budgetrecht dat de volksvertegenwoordiging in Nederland behoort te kunnen uitoefenen. De leider van de oppositie Klaver deed al meteen bij het begin van het gemeen overleg dat aan die vaststelling behoort vooraf te gaan dat zijn fractie niets akkoord zou gaan met die begrotingswet tenzij geen enkele reductie zou plaatsvinden in de zogeheten collectieve sector op het gebied van de gestandaardiseerde volksverzekeringen tegen ziekte, werkloosheid en beroepsongevallen in de breedste zin van het woord. Die reductie was voorgesteld op 3 miljard. Natuurlijk had de minister van Financiën meteen gezegd dat dat niet in overweging genomen kon worden dan tenzij Klaver zou aangeven waar dan de plaatsvervangende dekking voor die drie miljard zou worden gevonden. Dat deed Klaver uiteraard niet. Want dat weet hij eigenlijk ook niet. Of beter, dat wil hij in ieder geval niet aangeven. Dus niets nieuws onder de zon. Maar nu deed Jetten ineens waarachtig toch weten dat hij met Klaver toch op deze grondslag in zee wil gaan.
Zonder ook maar een tentatieve uitvoerbare raming waar die centen dan bijeen te scharrelen. Er kan geen misverstand over bestaan dat het kabinet-Jetten thans, nota bene eind september 2026, de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid (zoals de WW en WIA) ter waarde van 3 miljard euro definitief van tafel gehaald heeft om steun te krijgen van de linkse oppositie. Om dit gat op te vangen en de begroting rond te krijgen, hanteert het kabinet op dit moment twee verschillende sporen voor de dekking: ten eerste.. De directe achterdeur: De ‘kaasschaaf’ op de ministeries. Als directe financiële dekking voor de begroting heeft minister Eelco Heinen van Financiën een generieke korting op de loon- en prijsbijstelling van de ministeries ingeboekt. Dit betekent dat de budgetten van de ministeries niet meer volledig meestijgen met de inflatie. Wie ontspringen de dans? De ministeries van Justitie en Veiligheid, Defensie en Infrastructuur zijn expliciet uitgezonderd van deze korting. Dat kan natuurlijk niet zomaar. Dat gaat pijn doen. Wie betaalt de rekening? Er is afgesproken dat met name de onderwijsbegroting in het uiterste geval hard wordt geraakt. Mocht er geen alternatief komen, dan kan de bezuiniging op onderwijs oplopen tot 1,2 miljard euro vanaf 2031. Ook het Klimaat- en Energiefonds moet in dat scenario 200 miljoen euro inleveren. Ten tweede: . Het polderakkoord (De hoop op structurele hervorming). Het schrappen van de bezuinigingen is tevens een strategische zet om de vakbonden (zoals de FNV en het CNV) terug aan de onderhandelingstafel te krijgen. Het kabinet verplaatst de opgave nu naar de polder.Het doel is kennelijk om samen met werkgevers en vakbonden een sociaal akkoord te sluiten. Het kabinet hoopt dat uit deze gesprekken maatregelen rollen die de instroom in bijvoorbeeld de WIA verlagen. Mocht dit akkoord alsnog structurele besparingen opleveren, dan kan de druk op de ministeries (en het onderwijs) weer worden verlicht. Dus, even alle fraaie taal uitgegumd: er is nog steeds niets besloten. Het kabinet schuift waarachtig alles voor zich uit. Maar dat is niet het soort wetgeving over de inhoud van de Rijksbegroting dat Thorbecke in 1848 beoogde. Dat gaf ik in voorgaande Blogs aan. En dat zal ook geen staatsrechtgeleerde willen volhouden. Dit is prutswerk. Het lijkt waarachtig nergens op. Zelfs over de aanbesteding van het Defensiefonds vinden we nergens ook maar iets concreets. Terwijl de regering in alle toonaarden u verzekert dat Putin straks in uw voortuintje staat. Als u een voortuintje heeft. Heeft u dat niet, dan staat hij op het balkon van uw studeerkamer. Als u zo’n kamer heeft. En als daaraan een erker met balkon zit. Anders niet natuurlijk. Dan is Putin er wel. Maar u ziet hem niet. En dat is nog erger. Erger dan u denkt. Hij heeft zich als Jetten vermomd. Hij zit in het torentje.