ICC in de klem?

Khan speelde hoog spel door ineens dat arrestatiebevel namens ICC door te spelen aan de Minister van Buitenlandse Zaken van het gastland, maar hij zat zelf moeilijk door een katarakt van interne klachten over zijn functioneren, waarbij seksueel grensoverschrijdend gedrag zijnerzijds een rol scheen te spelen. Scheen. Dat weet eigenlijk op dit moment niemand precies. De geruchten te zijnen laste zoemden al heel lang door de gangen, maar Khan was beslist niet de enige topbeambte die van dergelijke opstellingen beschuldig werd: sedert de rechtsmachtvaardigheid van ICC waren er steeds aantijgingen van machtsmisbruik, corruptie, afdreiging en afpersing, onrechtmatige declaraties in de wandelgangen te horen van het gebouw aan de Van Alkemadelaan dat ook zelf een opmerkelijke blikvanger mag heten. De zaak doet denken aan een langgaande geruchtenstroom ten laste van een topmagistraat bij het Parket-Generaal in Den Haag, die een donderhond, een bullebak en een seksuele monomaan of rokkenjager werd geheten waarbij de verhalen steeds grotesker werden. Op een gegeven moment barst dan zo’n bom.

Vooral in een hypergesloten hiërarchie die zich voortdurend beroemt op de hoogste integriteit, aangelegd naar ethische normen die de gemiddelde burger nauwelijks kan halen — maar die burger pretendeert dan ook niet dat hij er steeds onvoorwaardelijk aan voldoet. Er zijn vertrouwenslieden die de potentiële of beweerde slachtoffers kunnen inlichten en om maatregelen kunnen vragen. Maar die worden bijna nooit benaderd: ze zijn doorgaans aangesteld door de persoon wie de euvelen gelden en heetten er zelfs mee bevriend te zijn tot op de nerf. Wie hen benadert graaft zijn eigen graf. De hoogste directie veinst niets te weten en wil ook nergens van weten. Zo ging het op dat Parket-Generaal toe. En bij de Landsadvocaat waar de heer Oranje die de geruchten direct betroffen steeds weer voordrachten hield over beroepsethiek en verder door ging met verduisteringen, intimidaties en malversaties in de boeken. En zo kan ik er makkelijk nog een aantal noemen zonder lang na te hoeven denken.

Komt de zaak tot explosie, dan is alle aandacht op één persoon gericht die van alles de schuld krijgt. De verwijten blijven verder maar na-ijlen, jaren later nog. Er komt een amechtige commissie, die onderzoekt het een en ander maar beslist niet alles, want dan wordt ook de reputatie van de directie zelf aangetast. Die moet opstappen. Maar dat zal ze nooit doen op eigen initiatief. En zo blijft het smeulen. De reputatieschade is onherstelbaar. Zelfs bij de NPO erkent men in de praatprogramma’s dat het allemaal niet zo mooi was en is. Zo zal het bij ICC nu ook weer gaan. De vraag is nog of het op deze grondslag toekomst heeft als universele organisatie van rechtsherstel ten behoeve van de fundamentele normen die bases zijn voor een supranationaal rechtsverband. Het ICC is een typische Angelsaksische organisatie. Dus de staten die zich van Het Westen afkeerden — de BRICS-staten met name, lachen zich — terecht — een breuk. Omdat zal blijken dat ICC geen zelfreinigend vermogen heeft en dat nu zeker niet meer kan opbrengen. Is het voor Den Haag een hindernis aan het worden voor zijn doorontwikkeling als Stad van mondiale Vrede  en Recht? Veldkamp, wat ga je nu doen met dat arrestatiebevel tegen Netanyahu die thans de hele wereld moet gaan afreizen om een nieuwe vrede in het Midden-Oosten te promoten? Zou je niet eens vragen of ICC vindt dat dat bevel een executoriale titel zou kunnen zijn tegen de Israëlische premier? Zou je de Registrar bij ICC niet vragen of het ICC echt nog vindt dat het rechtskracht heeft? Die Registrar moet je hebben. Niet navragen bij je ambtenaren. Die zetten je toch op een verkeerd been.