Er is heel wat af te dingen op hoofdaanklager Karim Khans zienswijze dat het Internationaal Strafhof in het geval van Netanyahu een rechterlijke uitspraak zou kunnen en mogen doen. Ook gastland Nederland mag de belangen rond een arrestatiebevel zeker wel afwegen. En zeker wanneer het gaat om de inwilligbaarheid daarvan door dat gastland dat een groot aantal concurrerende straftribunalen en internationale scheidsgerechten binnen zijn grenzen heeft die allemaal een andere rechtsmachtkring hebben en allemaal verschillend recht hanteren, zowel wat betreft de aansprakelijkheidsgronden, de daderschapsconstructies en het procesrecht. Zo iemand als Netanayhu heeft zacht gesproken een gecompliceerd politiek verleden dat hem binnen de kringen van meerdere van die tribunalen tegelijkertijd kan brengen, om het maar heel direct uit te drukken. Dat geen politicus in Israël ook maar iets te maken heeft gehad met de voorbereidingen voor de autobomaanslagen op Harriri, destijds regeringsleider van Libanon, zou ik niet aanstonds aannemen. Maar dan kan het Libanontribunaal aanleiding vinden om zo’n politicus die dan toch in Nederland verwijlt, eens te ontbieden. En dat zit nog steeds in Nederland, dat Tribunaal, al hoor je er nu even niets van.
Maar het Internationaal Hof van Justitie heeft ook nog wegens lopende jurisdictiegeschillen met Netanyahu een appel te schillen. Als Nederland zo’n man zou detineren voor ICC, hoe kan hij dan meewerken aan dat soort rechtsgangen en getuigenis geven wanneer hij daartoe ingedaagd wordt? Bedenk dat Israël een levendige wapenindustrie heeft in de regio en dat het de vreemdste onderdelen levert aan stammen die tijdelijk niet vijandelijk tegenover Israël staan. Bovendien kan het ICC alleen maar optreden als heel zeker is, dat geen nationale rechtsmacht beschikbaar is tegen Netanyahu, die ook effectief kan worden ingezet en dus doorzettingsmacht kan bijzetten. En dat is in de politieke fluïde situatie die Israël al jaren intern teistert nog lang niet uitgemaakt of die er nu wel of niet is. De weerstand tegen Netayahu groeit er met de dag en bij de komende vredesonderhandelingen kan nog heel wat plotseling aan het daglicht komen. Khan zag dat kennelijk allemaal heel anders en eigenlijk ook veel te simpel. Maar vaststaat dat het Permanente Internationaal Strafhof (International Criminal Court, ICC) in Den Haag tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in persoon nog geen rechtsingangbeslissing nam en nog broedt over de eigenstandige bevoegdheid. En dus zelf geen arrestatiebevel heeft uitgevaardigd wegens vermeende oorlogsmisdaden in Gaza, waaronder nota bene ook de voorbereiding op en tenuitvoerlegging van genocide.
Daarom is de aankomende Amerikaanse president Donald Trump vastbesloten de aanklager van dat hof, Karim Khan, te straffen met sancties. Dat schrijft de Britse krant The Independent. Hij heeft daartoe twee verschillende uitvoeringsbevelen uitgegeven met een verstrekkende actieradius. Executive Orders. Of die volledig rechtsgeldig en uitvoerbaar zijn hangt nog. Daarover moet nog heel wat in de USA afgeprocedeerd worden. Washington is nu al, uitgesproken gekant tegen een mogelijk arrestatiebevel tegen Netanyahu en zijn voormalige minister van Defensie Yoav Gallant. Noch Israël noch de USA hebben de rechtsmacht van het ICC ooit willen erkennen. Al sedert 1946 niet. Toen kwam het eerste ontwerp voor een ICC in New York van de grond. Israël zei: Joden berechten? Dat doen we zelf wel. We weten wat er gebeurt als anderen dat gaan doen. Dat hebben ze sedert 1993 steeds consequent doen blijken bij de voorbereidingen voor het Statuut van Rome, de recodificatie van het interstatelijk strafrecht en strafprocesrecht. Hun intentie om dat Statuut niet te bevestigen hebben ze steeds kenbaar gemaakt. De kans is aanmerkelijk dat Trump die lijn met de doorzettingsmacht die hij dan heeft ontplooid en heeft doen toetsen voortzet.
Trumps nationale veiligheidsadviseur Mike Waltz zei alvast openlijk in een reactie dat het ICC „geen volkerenrechtelijke legitimatie” heeft en beloofde alsnog „een krachtige reactie” van de Amerikaanse regering mocht ICC toch onverdroten in actie komen. Want zo zou geen USA-president, ambtshalve militair opperbevelhebber, ooit veilig zijn voor Haagse pretenties. Gelet op de creativiteit van Khan, die gerust activistisch genoemd mag worden. Met name Republikeinse senatoren hebben opgeroepen tot sancties tegen Khan. Ook rechters van het ICC zouden getroffen kunnen worden door Amerikaanse sancties. Dat heeft bij veel staten van de ICC-familie, die de rechtsmacht van ICC wel willen aanvaarden, al tot bedenkingen geleid die ze in november, als de Assembly of States Parties bij ICC in Den Haag bijeenkomt, wel eens aan de orde willen stellen, nu ICC zich steeds verder aan het discrediteren is. Geen rechtsingang is: géén rechtsingang. Ook niet bij ICC.