Ruys de Beerenbrouck wordt ingelicht op 10 november 1918

Minister-president Ruys werd in de vroege ochtend van die zondag wakker gemaakt. Ruys vernam dat de Duitse keizer bij Eijsden stond. De keizer  wilde toelating tot Nederland. Hij deelde mee, dat hij kwam als particulier persoon. Maar hij had wel vijf militaire wagens bij zich en een groot aantal generaals. Ze waren allemaal in uniform en hadden hun wapens bij zich. Ein einfacher Privatmann, had de Keizer gezegd.  Kom nou. Dat gelooft niemand. Dus. Wat waren de instructies? Ruys wist niets van de verwarde en verwarrende toestanden rondom de wapenstilstand. Hij was onbekend met het telegraafverkeer tussen Bern en Washington over de wijze waarop de USA-president  Wilson zich voorstelde de vrede te herstellen. Van Karnebeek wist dat wél. Hij wist ook dat Wilson de abdicatie van de Keizer was gaan vorderen.  Deze Wilhelm moest niet alleen aftreden. Deze Wilhelm moest berecht worden voor een Permanent Internationaal Strafhof in Den Haag. Dat wilden alle geallieerden.

De vlucht van de Duitse Keizer naar Nederland was bestanddeel van de voorwaarden om verkennende besprekingen te voeren over een terugtrekking van het Duitse leger, maar ook dat wist alleen Van Karnebeek. Was Wilhelm nog staatshoofd van het Duitse Rijk? Dat wist ook Van Karnebeek niet. Hij wist alleen dat Wilhelm had verzekerd nooit vrijwillig afstand te doen.  Hij wist evenmin dat de Rijkskanselier  Max van Baden de pijp aan maarten had gegeven. Max van Baden had een hele fles slaapdrank leeggedronken en lag buiten westen.  Die was niet aanspreekbaar. Dat had de Duitse Gezant Rosen zaterdag telefonisch doorgegeven aan Ruys. Maar ja, wat moest Ruys met die wetenschap? De naam Ebert zei hem niets, van De Duitse delegatieleider Erzberger die een wapenstilstand kwam vragen  had hij nooit gehoord.  Ruys wist dat in Duitsland een soort volksrevolutie gaande was. Door communisten en socialisten geleid. Hij kon het gewoon niet geloven. Maar hij wist wel dat de Nederlandse socialisten óók best een volksopstand wilden. Tegen Wilhelmina en haar kliek. Hij wou als katholiek daarbuiten blijven. Hij wilde wel een arbeidswet en staatspensioenen, hij was geporteerd voor actieve maatregelen ter bevordering van de volkswelvaart. Hij beschouwde Wilhelm als een schurk. Een gekroonde schoft. Die niets om zijn volk gaf. Die de oorlog was begonnen. Die vent wou hij niet in Nederland. Ruys wist dat de socialistenleider Troelstra ook best een volksopstand wilde. Om een staatsgreep te doen. Dat had Ruys vernomen van de Inlichtingendienst Generale Staf III aan Lange Voorhout nummer 7. Maar ja, die gasten hadden de plank al veel vaker misgeslagen. Ruys vond Troelstra een stiekemerd, een opportunist en een volksmenner. Maar gek was die Troelstra niet. Die ging geen aansluiting zoeken bij een verslagen Duitsland en zijn mesjokke socialisten.

Hij zat met talloze vragen. Wilde hij een standpuntbepaling van het kabinet, dan moest hij die zondagmiddag de volgende vragen beantwoord hebben.  Vooreerst. Wie is de man die zich bij Generaal Foch vervoegt namens het Duitse Rijk om een wapenstilstand te krijgen? Ten tweede. Bestaat dat Rijk nog wel? Capituleert het militair? Kan het dat doen zonder dat de opperste bevelhebber – de Duitse Keizer – dat weet? Wat is diens status in Nederland? Als hij nog staatshoofd is, geniet hij dan de dienovereenkomstige immuniteit? Als inderdaad de koningin hem uitgenodigd heeft – en Van Karnebeek had redenen genoeg om zulks te veronderstellen – dan kan het niet anders dan een eigensoortig staatsbezoek gelden, waarbij de Keizer vrijgeleide geniet. Heeft Wilhelmina dat Wilhelm inderdaad toegezegd?