Letschert wil dus poseren als een buitenstaander jegens het beruchte Haagse circuit van het achterkamertjesoverleg. Het gekonkel. Ook wel politieke mores genoemd. Wat overigens nogal eufemistisch lijkt. Als duiding van Letscherts positie. Want ze is wel degelijk onderdeel van dat systeem. Ze doet alleen alsof dat niet het geval is. Vooralsnog gaat Letschert ervan uit dat iedereen dat gelooft, maar duidelijk is al dat ze het Rapport Wenning al voor het pers-embargo kende. Ze begint dus alvast in een samenweefsel van verdichtsels met een valse hoedanigheid, zoals de terminologie is van artikel 326 van het Wetboek van Strafrecht, dat commune oplichting verbiedt. Maar ze blijft deze pose glashard volharden. Of dat een voor- of nadeel is “gaan we op het einde misschien kunnen beoordelen”, zegt ze. Volgens haar is haar “afstand van de Haagse politiek de reden waarom ze bij mij uitkwamen. Dus ik ga ervan uit dat het een voordeel is.” CDA-leider Henri Bontenbal refereerde daar vandaag ook aan. “Ik vind het wel verfrissend dat het iemand is van buiten Den Haag, maar wel met heel veel ervaring. Als je naar haar cv kijkt, dan is het iemand die dingen goed kan regelen en tot heel veel in staat is.” Haar opstelling komt over als intentionele desinformatie. Critici wijzen erop dat de nieuwe informateur zich dit jaar heeft aangesloten bij de actiegroep Voor Ons Nederland (VON) van voormalig VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff en oud-VVD-campagnestrateeg Bas Erlings. Maar dat impliceert partijkeuze. En bepaald niet voor centrum-rechts. Daar staat Dijkhoff ook niet voor. Hij zeker niet. En hij is ook geen buitenstaander jegens genoemd circuit. Hij leidt een pressiegroep. Dat zeggen de critici dan ook steeds.
VON is een soort denktank voor de “milde meerderheid”, die zich tegen “populistische trucs” van “antidemocratische” partijen keert en daarmee geen neutrale club is, vinden ze. Letschert is het daar niet mee eens. Ze vormt met oud-ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers, oud-PvdA-leider Lodewijk Asscher en oud-D66-minister Robbert Dijkgraaf het comité van aanbeveling. Maar dat zegt volgens haar “helemaal niks” over de manier waarop ze de komende tijd met partijen gaat praten. “Ik sta hier als informateur en dat betekent dat ik een neutrale rol heb.” Ze wil dan ook niet zeggen wat ze van het huidige politieke klimaat vindt. “Dat is niet aan mij. Ik heb enorm respect voor alle politici die altijd klaarstaan voor dit land, van welke ideologie ze ook zijn. En dat past ook bij de ‘methode-Letschert’ die ze wil gaan hanteren. “Wat ik de afgelopen jaren heb gedaan in meerdere rollen, is scherp zijn op de inhoud, maar ook investeren in relaties. Dat ga ik proberen.” Dat betekent ook dat als JA21 wil aansluiten, haar deur openstaat, verzekert ze, al heeft dat nog niet de voorkeur van D66. “Ik ga vanuit mijn rol als informateur met iedereen praten.” Rianne Letschert, de bestuursvoorzitter van de Universiteit Maastricht, wordt de nieuwe informateur namens D66. Het is de bedoeling dat zij de volgende ronde gesprekken gaat leiden tussen Jetten (D66), Bontenbal (CDA) en Yesilgöz (VVD). Letschert is ook voorzitter van het Nationaal Groeifonds. Morgen is er eerst een Kamerdebat over het eindverslag van informateur Buma (CDA). Die kwam tot de conclusie dat er nu geen mogelijkheden zijn voor een meerderheidskabinet. De VVD blokkeert GL-PvdA en D66 ziet niets in een coalitie met JA21. D66 zal de Kamer weer formeel een voorstel doen voor de volgende fase in de formatie. Naar verwachting gaat een meerderheid van de Kamer akkoord, ook al stemmen PVV en GL-PvdA waarschijnlijk tegen. Dan kan de nieuwe informateur aan de slag en sluit de VVD zich aan bij de inhoudelijke gesprekken. Het gezamenlijke stuk, de “positieve agenda” van Bontenbal en Jetten, wordt dan weer tegen het licht gehouden. Helemaal vanaf Stunde Null. Gelooft u het?