De plicht om genoegdoening te geven aan de territorialiteitsstaat

Wanneer een staat door abductie te organiseren van een opgeëiste persoon de interne soevereiniteit heeft geschonden van de territorialiteitsstaat, moet die staat die dat deed aan de territorialiteitsstaat behoorlijke genoegdoening verschaffen. Soms bemoeit de Veiligheidsraad zich er mee. Die geeft dan aan wat “behoorlijke genoegdoening” zou zijn, maar omdat dat alles te maken heeft met het interne politieke staatkundige systeem van die territorialiteitsstaat doet die Raad dat doorgaans niet. Dat laat die Raad maar over aan die territorialiteitsstaat. Dus is het weer niet zo, dat de ontvoerde persoon plichtmatig altijd moet worden teruggeleverd aan die staat, waar hij gelicht werd. Ik zeg het maar even heel precies omdat de media natuurlijk meteen weer repten van de automatische verplichting van de VS om Maduro terug te geleiden naar Venezuela. Dat was destijds bij de abductie van Eichmann, de SS-luitenant-kolonel die de Holocaust orkestreerde in 1942, ook het geval. De reden voor deze media-aandacht in die richting is natuurlijk dat de openbare vernedering voor Trump liefst zo groot mogelijk moet zijn opdat de VS geschandvlekt in de geschiedenis kan prijken als schurkenstaat. Op dit moment kunnen Nederlanders van beweerd linksen huize daar maar geen genoeg van krijgen. Het staat vast dat Washington daaraan, aan die teruglevering, nooit kan beginnen, maar het zou leuk zijn als dan in de Algemene VN-vergadering de Ngo’s die enige rel na de andere zouden kunnen organiseren tegen de VS die zich daar ostentatief vervolgens geen mallemoer van schijnt aan te trekken.

In de zaak-Eichmann die in Jeruzalem verder werd afgedaan naar Israëlisch recht speelde dat onrechtmatigheidsthema verder niet zo’n grote rol. Dat had wel gekund en had pijnlijk kunnen worden, maar Argentinië liet te vaak blijken dat het op die terugleveringsrechten helemaal niet zat te wachten, maar dat trekkingsrechten ten laste van het IMF zeer op prijs zouden worden gesteld omdat Argentinië weer eens geteisterd werd door de zoveelste geprovoceerde recessie. Dat had natuurlijk helemaal niets te maken met de onrechtmatigheden die aan de verkrijgingswijze van Eichmann door Jerets Israël kleefden. Dat toont ook weer aan hoe door en door gepolitiseerd deze internationaal strafrechtelijke kwesties doorgaans liggen vooral in gevallen van ten laste gelegde genocide waarbij de leidinggevers en opdrachtgevers worden vervolgd. In de zaak Milosevic was het niet anders. Deze man werd midden in een uitleveringsprocedure van zijn bed gelicht en op een vliegtuig gezet naar Den Haag terwijl zijn advocaat een uitvoerig beroepschrift had ingediend over de onrechtmatigheid van de verkrijgingswijze die aldus beraamd scheen te worden tussen Belgrado en Den Haag, the Legal Capital of the World. Nederland loodste het toestel waarin Milosevic werd aangevoerd keurig door zijn luchtruim.

Zette Milosevic achter de tralies van de VN-detentie-unit in Scheveningen. En liet niet toe dat hij dat verliet om in een burgerlijk kort geding die onrechtmatigheden aan te kaarten. Dat moest de voormalige regeringsleider maar doen bij het Joegoslavië tribunaal, wiens antwoord in nietszeggende standaardbewoordingen al voorgeprint klaar lag. Van Aartsen gaf als Nederlands minister van Buitenlandse Zaken  meteen een perscommuniqué uit waarin hij in delirische termen de voortgang van het internationale recht prees die het tribunaal nu had weten te boeken. Judge May gaf als Brits hooggezeten rechter natuurlijk Milosevic nauwelijks de kans om zijn zienswijze op die abductie aan de orde te stellen en hoe strijdig deze ontvoering was met het Dayton-akkoord waar Milosevic destijds zijn paraaf had gezet. Hij zette maar weer eens de microfoon uit als Milosevic op en neer dansend in zijn beklaagdenbank hoogrood zijn grieven en invectieven spuide over de illegaliteit van tribunaal, jurisdictiekring en verkrijgingswijze. En zo zou het met Maduro natuurlijk ook gaan, als hij tenminste de kans zou krijgen de stropdas om te doen van zijn eigen politieke achterban. Milosevic had die als een wapperende theedoek om de hals. En liet zien dat kleurvastheid en kleurgevoeligheid geen Slavische eigenschap is. De banen van de cravate vloekten altijd met die van het kostuumjasje. Dat kun je bij Putin ook wel zien. Soms. Dat heeft hij met Trump gemeen en dat is toch nog wel het angstwekkendste van alles.