Nederland kwam via Palar overduidelijk in het mondiale beklaagdenbankje terecht wegens de Eerste Politionele Actie als staat die het met het nationaal zelfbestemmingsrecht niet serieus wilde nemen, waarbij het geen acht sloeg op het feit dat het Indonesische volk zich spontaan op 17 augustus 1945 onafhankelijk had verklaard via de befaamde en later ook wel beruchte “Proklamasi” in de voortuin van Soekarno’s rijtjeshuis in Batavia, omringd door woeste pemoeda’s. Bauke Geersing heeft zich uitgeput in zeer terechte uiteenzettingen over de ongeldigheid van de Proklamasi waarin niet anders werd gesteld dan dat het volk van Indonesië zich onafhankelijk verklaarde en dat de uitwerking daarvan later nog wel zou komen. Want, aldus Geersing, wáár o wáár was de democratische legitimatie van Soekarno en zijn eedhelpers van dat moment om zulks namens dat volk te doen? Had hij een referendum uitgeschreven met dat oogmerk? Was daarin ook uiteengezet waarop die onafhankelijkheid zou neerkomen? Was daarin een voorlopige regering en een grondwettige constituerende vergadering voorzien en gedefinieerd naar samenstelling en bevoegdheden?
Was het stomweg niet zo, dat de Japanse bezettingsautoriteit Soekarno naar voren had geschoven en zulks wel met het doel de Archipel volkomen te destabiliseren opdat de Westerse geallieerden voorlopig volkomen gebonden zouden zijn aan een effectieve legering van bezettingstroepen, die hun aanvalskracht tegen Tokio en de Tenno duchtig zou ondermijnen? En kwam dat er niet op neer, dat Japan de interne soevereiniteit over de Archipel overdroeg aan Soekarno en de zijnen als volksvertegenwoordigers? En was dat op 17 augustus nog mogelijk nadat Japan even tevoren op 15 augustus een integrale capitulatie had aangeboden mét overdracht van het burgerlijk regeringsgezag aan de USA? Was eigenlijk de staat van de Tenno daarmee niet volkomen te niet gedaan? En had Tokio dus op dat moment geen enkele interstatelijke jurisdictie meer? Was dus de daad van Soekarno en Hatta niet volkerenrechtelijk volkomen onbevoegd? En had het Militair Tribunaal te Tokio zulks ook niet aangenomen op het moment van de uitoefening van de rechtsmachtvaardigheid tot berechting van de grote oorlogsmisdadigers zoals bedoeld in de Declaration of St James Palace van 1942? Was dienvolgens de jurisdictie niet weer teruggekeerd bij het Koninkrijk der Nederlanden dat Groot-Brittannië dat rijk had gegund bij de concessie van de Archipel in 1813? Door Whitehall gegund aan de soeverein vorst Willem Frederik van Oranje in persoon? Op deze vragen kan men juridisch slechts volmondig bevestigend antwoorden. Maar als de Proklamasi onbevoegd en nietig was, dan was er ook geen Republik Indonesia Merdeka ontstaan en dan was Nederland volkomen bevoegd tot de rechtsordehandhaving via de Eerste Politionele Actie die dus geen veroveringsoorlog kon heten.
Zeker, dat is juridisch juist. Dat was het in 1946 ook. Dan kan die Actie ook nooit ingeboekt worden als oorlogsdaad, want dat kan alleen als twee of meer soevereine staten jegens elkaar geweld plegen via reguliere militaire eenheden opererend in gesloten gelederen, zoals het Landoorlogreglement vereist voor de staat van oorlog. Dat is allemaal zeer juist. Maar zo wilde de VN onder aanvoering van de USA het tijdelijk in 1946 niet zien. Door het handig optreden van Palar. En het klunzig en harkerig beleid van Van Kleffens dat overigens volledig in lijn was met het obsolete kabinetsstandpunt van Drees, Schermerhorn en Van Schaik. Want de katholieken gingen er nu toch echt ook van uit dat Nederlands-Indie weer zou moeten verrijzen als wingewest binnen Rijkseenheidverband. Daarom was die geweldpleging een kwestie van soevereiniteitshandhaving door Nederland. En daarom waren de principes van humanitaire rechtshandhaving toepasselijk ten laste van die staat Nederland, ook wanneer standrecht was afgekondigd zoals in Zuid-Celebes. Dat laatste ontkent Bauke Geersing ook niet, maar hij voert aan dat Westerling alles eraan had gedaan wat redelijkerwijs van hem verwacht kon worden om schending van die principes te voorkomen. En dat, omdat er geen oorlog was tussen twee gelijkwaardige staten, in ieder geval schendingen van humanitaire normen destijds geen oorlogsmisdaden konden heten. Want er was geen oorlog. Zeker, maar Washington wenste dat tijdelijk toch anders te zien. En dat was de baas. Feitelijk. Over het hele Verre Oosten. Nog wel.