Die Zweedse thrillers gaan uitvoerig, cynisch en sarcastisch uitvoerig in op de complete destabilisatie van het publieke domein in Zweden die de ongebreidelde immigratie inmiddels sedert de zeventiger jaren inmiddels heeft teweeggebracht in alle bevolkingslagen en groeperingen doordat de immigranten die nooit hebben willen integreren in de op Lutheraanse leest geordende Zweede samenleving zich hebben georganiseerd in tribale bendevormingen die de Zweedse bovenlaag heeft vermengd met de onderwereld van de mensensmokkelaars die zich greep heeft verzekerd op deze maatschappij. Vooral nu dat Zweden steeds vaker wordt geteisterd door natuurrampen te wijten aan de menselijke ingrepen op het klimaat, het ecologisch systeem en de sociale infrastructuur die alle volledig gederailleerd zijn. Daarbij is de wat geamuseerde en afstandelijke toonzetting van de diverse auteurs opvallend verbindingspunt. Daarin lijken deze beschouwingen veel op een bepaalde geruchtmakende detectivereeks die in deze zeventiger jaren de defecten van de maakindustrie van de sociaaldemocraten met betrekking tot de samenleving overduidelijk tot hoofdthema maakte en bepaald scherp maatschappijkritisch bleek. Ik doel hier uiteraard op de reeks van Sjöwall en Wahlöö. Deze twee auteurs haven hun naam aan de serie, waaronder dat uitmiddelpuntig Zweedse schrijversechtpaar Maj Sjöwall en Per Wahlöö een boekenreeks van tien maatschappijkritische misdaadromans publiceerde tussen 1965 en 1975.
De serie vormde een breuk met traditionele detectives, omdat voor het eerst het genre gebruikt werd om het functioneren van de politie en de maatschappij aan de orde te stellen. De beide journalisten ontmoetten elkaar in 1961 bij een uitgeverij, gingen samenwonen in 1962, kregen twee zonen (Tetz en Jens) en besloten een serie detectives te schrijven met een doel: aantonen dat ook in de door sociaaldemocratische regeringen opgebouwde Zweedse welvaartsstaat misdaad en onrecht welig tierden. Sjöwall en Wahlöö waren actieve marxisten en tegen het eind van de serie overwegen enkele hoofdrolspelers lid te worden van de communistische partij. Voordat ze zich toelegden op het schrijven waren de echtgenoten werkzaam als journalist en vertaler. Ze vertaalden onder meer werk van de Amerikaan Evan Hunter, die onder de naam Ed McBain tientallen detectives schreef.
Bij hem bespeurden ze een zekere sleur; voor hen een reden om vooraf te besluiten hun eigen serie te beperken tot tien boeken. Bovendien overleed Wahlöö in 1975. Sjöwall bleef schrijven, maar was hoofdzakelijk weer actief als vertaler van misdaadromans. In 2020 overleed ook Sjöwall. Opvallend is de wijze waarop zij de greep van de sociaaldemocraten op het Zweedse nationale zelfbeeld ronduit en herkenbaar voor alle Zweden als een samenweefsel van verdichtselen en geschiedvervalsing neerzetten en het stuitend egoïsme, egotisme, narcisme van politici en het daarbij horend kinderlijk geloof in de kunstmatige maatschappijopbouw die de Zweedse sociaaldemocratie nastreeft uitvoerig in concrete voorbeelden en casus aan de orde stellen als directe oorzaak voor de ontembaar groeiende georganiseerde criminaliteit die zich in deze heilstaat kan neerzetten en daarbinnen steeds breder en hechter indalen. Totdat de criminelen eindelijk de staatsmacht overnemen.