Voor het repareren van de koopkracht trekt het kabinet 1,5 miljard euro uit. Dit is gelijk aan het bedrag dat het kabinet van plan was bij burgers op te halen voor het betalen van de defensie-uitgaven. Je zou dus kunnen concluderen dat deze ‘vrijheidsbijdrage’ volgend jaar niet doorgaat. Hier zou het kabinet toch moeten beredeneren waarom dit uitstel van besteding te rijmen is met de eerder belden absolute urgentie van deze Vredesbijdrage en voorts de noodzaak om de algehele onvoorwaardelijke persoonlijke dienstplicht weer in te voeren bij wetsbesluit. En dat zal niet zo makkelijk zijn. De vrijheidsbijdrage werd verkocht in het coalitie-akkoord als onontbeerlijk omdat de Russische Federatie van plan was West-Europa op korte termijn aan te vallen en de Baltische staten effectief te bezetten. Via Kaliningrad. Het kabinet gaf aan dat de Militaire Inlichtingendienst daarvoor toereikende feiten en omstandigheden had bijeen gescharreld en dat de gevaarzetting imminent was. De vrijheidsbijdrage werd nu verkocht door Bontebal, de uitvinder van deze gijzelingssom, als een belastingmaatregel om meer geld op te halen voor de krijgsmacht van Nederland. Het is geen aparte belastingmaatregel, maar een belastingverzwaring op de inkomens van burgers en bedrijven. Deze vrijheidsbijdrage werd voor het eerst geïntroduceerd in het coalitieakkoord van het minderheidskabinet dat in 2026 werd gevormd door D66, CDA en VVD. De opbrengsten van de vrijheidsbijdrage zou Nederland helpen om aan de NAVO-norm te komen (5% van het bpp) en de kosten van defensie-uitgaven te dekken, wat in de kabinetsperiode 2026-2030 zou oplopen naar 9 miljard euro per jaar. Deze som had de bevolking aan zichzelf eigenlijk te wijten omdat ze, opulent als immer, niet in haar defensiewezen had willen voorzien op eigen doft. Het was daarom een soort van bestraffing met terugwerkende kracht. Over de financiële bijkomende gevolgen op langere termijn hielden de coalitiepartners zich volledig op de vlakte. Voor de belastingverhoging werden de belastingschijven alvast aangepast. Omdat de eerste twee belastingschijven niet heel veel van elkaar verschillen zouden de middeninkomens die meer dan 38.883 euro verdienen op jaarbasis niet meer dan een paar tientjes moeten bijdragen. Voor inkomens boven de 78.426 euro zou een belastingverhoging van een honderd euro per jaar worden doorgevoerd. De ING-bank waarschuwde in 2026 aanstonds al voor een koopkrachtdaling voor zowel huishoudens als bedrijven. Dit kwam niet alleen door de vrijheidsbijdrage, maar ook door de bezuinigingen op de zorg die dezelfde minderheidsregering gelijktijdig wou invoeren. Daarmee is niet te rijmen dat nu de post op opportuniteitsgronden ineens omgeboekt kan worden naar een andere departementale begroting, want de door het kabinet genoemde militaire herstelplicht om de krijgsmacht op te schalen over alle krijgsmachtonderdelen bestaat kennelijk nog steeds. Volgens een analyse van vakbond FNV kan de vrijheidsbijdrage relatief zwaarder uitpakken voor lage- en middeninkomens dan voor hogere inkomens. In een berekening van de belastingverhoging voor 2027 concludeert de vakbond dat een werknemer met een modaal inkomen ongeveer € 152 extra belasting per jaar betaalt, terwijl iemand met een inkomen van driemaal modaal circa € 138 extra betaalt.. Volgens de analyse komt dit onder meer doordat de maatregel deels werkt via een lagere indexatie van heffingskortingen, waarvan lagere en middeninkomens relatief meer gebruikmaken. Hoe praat de coalitie dit nu recht? Via de koopkracht die onder druk staat? Dat is geen novum.
Toch is dit bedrag niet genoeg om de koopkracht van Nederlanders te laten stijgen. Voor de meeste mensen staat er een min van 0,1 procent in de boeken. Gepensioneerden zullen er wel een beetje op vooruitgaan. Er is definitief een streep gehaald door het omstreden AOW-plan. Het kabinet wilde de uitkeringsgerechtigde leeftijd sneller verhogen, maar kreeg een storm van kritiek te verduren. Ook wordt het maximum dagloon – het bedrag dat mensen met een uitkering kunnen krijgen – toch niet verlaagd. De vakbonden hebben dit de afgelopen tijd omgedoopt tot de “bevalboete”. Om de vakbonden en de linkse oppositie nog verder tegemoet te komen, wil het kabinet de bezuiniging op de WW met een jaar uitstellen. Ook krijgen mensen die arbeidsongeschikt zijn in september volgend jaar alsnog een tegemoetkoming. Dit zou worden afgeschaft. De geplande verhoging van het eigen risico met zo’n 60 euro wordt ook een jaar uitgesteld. In de Tweede Kamer was hiervoor geen draagvlak. Het eigen risico wordt in 2027 wel geïndexeerd met zo’n 15 euro. Verder trekt het kabinet 400 miljoen euro uit voor vaccinaties tegen gordelroos. Er gaat 1,5 miljard euro naar wegen, bruggen en spoorwegen. Dat geld is hard nodig, maar is een druppel op de gloeiende plaat. Rijkswaterstaat kampt met groot achterstallig onderhoud en voor nieuwe plannen is al helemaal geen geld. Het kabinet hoopt 4 miljard euro te investeren in fondsen. Het moet met name het investeringsklimaat verbeteren en meer economische groei aanwakkeren.
Woningcorporaties hoeven minder belasting te betalen. Het kabinet wil ze uitzonderen van een EU-regeling die bedoeld is om belastingontwijking tegen te gaan. De staatskas loopt hierdoor de komende jaren 150 tot 175 miljoen euro mis, maar het zorgt wel voor de bouw van meer sociale huurwoningen. Het kabinet trekt de komende drie jaar ook ongeveer 1,1 miljard euro uit voor ontwikkelingssamenwerking. Een flink bedrag, maar dat herstelt nog niet het volledige gat dat de komende jaren door het kabinet-Schoof in de begroting is geslagen. Minister Bart van den Brink (Asiel) krijgt tientallen miljoenen extra voor de aanpak van criminele asielzoekers, vreemdelingenbewaring en het terugkeerbeleid. Over de toekomst van box 3 is geen besluit genomen. Het kabinet wil het wetsvoorstel dat nog in de Eerste Kamer ligt parkeren en in het voorjaar met een nieuw plan komen. De kern van het probleem is hoe vermogens belast gaan worden. Moeten zij straks ook belasting betalen over de waardestijging van hun vermogen of pas bij de verkoop? Deze discussie was het twistpunt in de coalitie en zorgde voor de lange moeizame onderhandelingen. Het uitstellen van bezuinigingen, investeren in onder meer infrastructuur, de lagere brandstofprijs en de koopkrachtreparatie kosten allemaal geld. Deze miljarden moet het kabinet wel ergens vandaan halen. Allereerst wil het kabinet snijden in de overheid. Dat is een makkelijke manier om geld vrij te spelen, maar waarvan nog moet blijken of het echt de beoogde 2 miljard euro oplevert. Maar mensen worden ook in de portemonnee geraakt. Zo gaat de kinderopvangtoeslag volgend jaar minder hard omhoog dan gepland. Daarnaast gaat de belasting op leidingwater met 0,10 eurocent per 1.000 liter omhoog. Ook gaan de hoogste inkomens iets sneller meer belasting betalen. Verder wordt alcohol duurder, omdat het kabinet de accijns weer laat meestijgen met de inflatie. Deze zogeheten indexatie was een aantal jaren geparkeerd. Een bosje bloemen wordt ook duurder, omdat het btw-tarief naar 21 procent gaat. Hoe de plannen verder worden betaald, is nog onduidelijk. Ook zou het schrappen van het AOW-plan nog niet volledig gedekt zijn.