Het Verdrag van Tordesillas (Portugees: Tratado de Tordesilhas Spaans: Tratado de Tordesillas) (Tordesillas, 7 juni 1494) regelde alle jurisdictie-toewijzingen namens Christus voor de opdeling van de niet-Europese wereld tussen Castilië en koninkrijk Portugal, die de eerste cartografische ontdekkingsreizen organiseerden. Dus de jurisdictie over de Nieuwe Wereld, die net ontdekt was door Columbus en dat soort schippers. Dat wil eigenlijk zeggen: toewijzing van rechtsmacht ten gunste van de Portugezen. Want de Castillianen maakten er weinig van. Die konden niet navigeren. Dat waren landrotten. Vanaf begin 15e eeuw bouwde het koninkrijk Portugal op deze wijze legitiem een koloniaal rijk op in Zuid-Amerika, Azië en Afrika. De grootste kolonie, Brazilië, werd gevestigd in 1500 en werd in 1822 onafhankelijk. De controle over het overblijvende rijk werd overgedragen aan de Portugese Republiek tot eind 20e eeuw, toen de laatste overzeese gebieden van Portugal werden overgedragen (met name Portugees-Afrika, dat de overzeese provincies Angola, Kaapverdië en Mozambique bevatte, in 1975, en uiteindelijk Macau in 1999). Aangezien Castilië echter Portugal uiteindelijk naastte, kwam uiteindelijk de mondiale restjurisdictie aan de Spanjaarden, de Castillianen dus. Op basis van het principe van de Mare Clausum. Het verdrag van Tordesillas werd op 2 juli 1494 door Castilië en op 5 september 1494 door Portugal geratificeerd. In het verdrag werd een soort van grens, langs een meridiaan, afgesproken in de Atlantische Oceaan. Als een gevolg werd dit dus een Mare Clausum (gesloten zee) waarbij anderen dan Spanjaarden of Portugezen op zee werden beschouwd als piraten. De staten die in het oog van Rome niet echt wat religieuze orthodoxie vertrouwd konden worden, of die in 1494 nog niet bestonden – – zoals Nederland – – vielen dus letterlijk buiten de boot. Daaronder Frankrijk, dat dat stomweg niet nam. Engeland was echter maritiem geallieerde van Portugal. En langs die weg mocht het in de Portugese jurisdictie-aanspraken treden voor zover Lissabon dat goed vond. Paus Alexander VI bepaalde na de ontdekking van Amerika dat alles ten westen van een bepaalde lijn (480 km van de archipel Kaapverdië) toebehoorde aan Castilië, en alles ten oosten daarvan aan Portugal. In het verdrag van Tordesillas stemde Castilië ermee in dat deze lijn naar het westen werd verlegd 370 legua (2193 km) van Kaapverdië. Deze lijn lag ongeveer halverwege tussen de archipel Kaapverdië (die omvatte allerlei eilandjes die al Portugees gebied waren) en de eilanden die door Christoffel Columbus op zijn eerste reis waren ontdekt en door Castilië werden opgeëist.

In het Verdrag werden ze Cipangu en Antilia genoemd. Maar er bestaat weinig twijfel over dat het hier om Cuba en Hispaniola gaat. Door de verschuiving van de demarcatielijn in het verdrag van Tordesillas werd een groter deel van het later ontdekte Brazilië Portugees bezit. Sommige historici stellen echter dat de mogelijkheid bestaat dat vroegere expedities reeds voet aan wal gezet hadden in Brazilië, wat zou betekenen dat ze, de genoemde Koningen, achteraf met opzet het Verdrag van Tordesillas sloten. Hoewel men al wist dat de Aarde rond is, voorzag het verdrag niet duidelijk in een oostelijke grens. Deze werd actueel nadat Ferdinand Magellaan in 1521 in westelijke richting varend Azië had weten te bereiken, dus de Grote Oceaan had weten over te steken. Een van de standpunten was dat Spanje recht had op alles wat verder naar het westen varend bereikt werd, en Portugal, naast dat wat was overeengekomen in het westen, op alles wat naar het oosten varend bereikt werd. Een ander standpunt was dat de grens de over de polen doorgetrokken bestaande grens zou moeten zijn, de antimeridiaan. De oostelijke grens zou enkele decennia later verdeeld worden door de ondertekening op 22 april1529 van het Verdrag van Zaragoza, die een meridiaan aan de oostzijde van de Molukken als grens specificeerde. Hiermee kreeg Portugal ongeveer 191 lengtegraden van de Aarde (inclusief de vooral begeerde Molukse eilanden waar nootmuskaat en kruidnagels geoogst werden) en Spanje de overige 169. De originelen van beide verdragen worden bewaard door de Archivo General de Indias in Spanje en door de Arquivo Nacional daTorre do Tombo in Portugal. De in het Verdrag van Tordesillas gespecificeerde demarcatielijn zorgde ervoor dat de zeeën verdeeld werden tussen de Portugezen en de Castilianen. Deze aanspraken werden later door verschillende andere Europese landen (de Nederlanden, Frankrijk, Engeland) resoluut verworpen. Koning Frans I van Frankrijk merkte eens schamper op dat hij nooit “de clausule in het testament van Adam had gezien, waarin zijn land zou zijn uitgesloten van alle rechten op delen van de Nieuwe Wereld”. Maar Frankrijk zou maritiem aan het kortste eind blijven trekken. Bezegeld bij de Slag van Trafalgar in 1805. Toen de Franse vlag eigenlijk uit de oceanen werd geblazen. Door Nelson. Brittannië ging nu de golven regeren. En dat systeem werd dat van de Volkenbond en dus van de VN. Iran dreigt het nu te breken, dat systeem. Met meewerken van Brics-staten, dat wel.
